Bugun...


Soner EROL


facebook-paylas







Muhteşem Süleyman’ın Fevkalade Yetenekli Casus Teşkilatı
Tarih: 18-11-2017 16:07:00 Güncelleme: 18-11-2017 16:07:00


Casusluk faaliyetleri, tarihin her devrinde, istikbal mücadelesinin büyüklü küçüklü tüm devletleri için önemli bir başvuru aracı olmuştur. Bugün istihbarat(intelligence) kavramınca karşılanan ve siyasi terminolojide ‘’bir devletin başka bir devlet hakkında bilgi edinme; edindiği bilgileri işleme, değerlendirme ve nihayetinde söz konusu devlet aleyhinde kullanma’’ anlamına gelen casusluk mefhumu Türk-İslam devletlerinde hayli ciddiye alınmış, bu faaliyetle meşgul olmak üzere her dönem çeşitli kurumlar ihdas edilmiştir. İslam tarihinde ilk olarak Hazreti Peygamber(sav) zamanında, Mekkelilerin tahripkâr eylemlerinden haberdar olmak maksadıyla başvurulan ve bazı tüccarların görevlendirilmesinden ibaret olan casusluk faaliyetleri, Hazreti Ömer’in halifeliğinde kurumsallaşarak sürekli ve düzenli bir görünüm kazanmıştır. Osmanlı Devleti’nde casusluk faaliyetleri, Osman Gazi’nin saltanatı döneminde, daha ziyade Bizans Tekfurlarına yönelik defansif bir önlem olarak başlamışken, sınırların ve manevi afakın genişlemesine mukabil, devletlerarası güç mücadelesinin olmazsa olmazlarından birisi halini almıştır. Özellikle Devlet-i Aliyye’nin gücünün doruğunda olduğu dönemde son derece teşkilatlı ve disiplinli bir görünüm arz eden Osmanlı istihbarat kurumu, devletin istikbali noktasında hayati önemde vazifeler üstlenmiştir. Örneğin 1569 yılında Kıbrıs’a sefere hazırlanan büyük bir Venedik Filosu limandan çıkamadan Osmanlı casuslarınca yakılmıştır. Tarihsel süreçte çaşut, körüg, berid, muhbir, martolos gibi değişik isimler alan yetenekli Osmanlı casusları, Kanuni’nin, batılıların deyimiyle Muhteşem Süleyman’ın uzun saltanatı boyunca, hayli önemli hizmetlerde bulunup, son derece zorlu işler başararak Devletin üç kıtada birden hüküm sürmesinde büyük pay sahibi olmuşlardır. Kanuni, casusluk faaliyetlerinin finansmanı için kayda değer bir bütçe ayırmış; bu alanda görevlendirilecek ajanların eğitimi üzerinde bilhassa durmuş ve en yetenekli en zeyrek casusların memur edilmesi için büyük çaba sarf etmiştir. Nihayetinde kurmuş olduğu casus teşkilatı ile o günün dünyasındaki tüm gelişmelerden anında haberdar olan Kanuni, kralların saray odalarındaki fısıltılardan kontların şatolarındaki gizli toplantılara dek her bilgiye vakıf olabiliyordu. Avrupa başkentlerinde mevzubahis olan tüm meseleler bu gelişmiş istihbarat ağı sayesinde Dersaadet’e ulaştırılıyordu. Viyana Şehrinin ambarlarında kaç ton buğday olduğu, Zigetvar Garnizonunun kaç kişiden oluştuğu, Fransa Kralı Fransuva’yı kaç askerin koruduğu, İngiliz Kralı Henry Tudor’un sır niteliğindeki Papalık planı gibi gizli bilgiler Kanuni için aşikârdı. Gizlilik en büyük silahları olan Rodos Şövalyeleri ve Rodos Kalesi hakkındaki tüm bilgiler Rodos seferine hazırlanan Damat İbrahim Paşa’nın sumenindeydi ve bu bilgileri saraya Rodos’un ikinci adamı Don Andrea d’ Amaral adlı Büyük Şövalye göndermişti. Topkapı Sarayı Arşivinden rahmetli Halil İnalcık’ın öğrencisi Isom Verhaaren tarafından çıkarılan ve yayımlanan bir belgede Dhuka adlı bir casusun tüccar kılığında 1527-1530 yılları boyunca istihbarat topladığı görülür. Bu casus raporunda, Ceneviz Limanından demir alan Andrea Doria’nın Fas yakınlarındaki Barbaros’un üzerine gittiği, Fransa’nın Marsilya Limanından 12 kadırganın Akdeniz’e yelken açtığı, İspanya Kralı Şarlken’in 2 bin atlı ve 10 bin yayadan oluşan bir birliği Milano Dukalığı’na ait Lombardinia’da tuttuğu ve bu birliğin olası Osmanlı akınlarına karşı kullanılmak üzere hazır bulundurulduğu ve Viyana’da bulunan Kralın 8 bin askerden başka korumasının olmadığı raporlanmış. Yine aynı raporda Venedik’in İspanya ile barış yapmak için 200 bin altın İspanya’ya, 100 bin altın ise Avusturya Kralı Ferdinand’a verdiği yazıyor, Fransa ile İspanya’nın da ateşkes halinde olduğu ilave ediliyor. Raporda ayrıca Fra Matin Lutero( Martin Luther) adlı bir beyin Papa’ya başkaldırarak yeni bir din peyda ettiği yer alıyor. İstihbari bilinin yoğunluğu ve söz konusu bilgilerin ehemmiyeti göz önüne alındığına Kanuni’yi ‘’Muhteşem’’ yapan vasıflardan birinin de ‘’bilmek’’ gayesiyle giriştiği çaba olduğu pekâlâ iddia edilebilir.





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
FOTO GALERİ
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • AK Parti - Uğur Işılak, Recep Tayyip Erdoğan Dombra
    AK Parti - Uğur Işılak, Recep Tayyip Erdoğan Dombra
  • BURAK AYYILDIZ - Doymadım Doyamadım
    BURAK AYYILDIZ - Doymadım Doyamadım
  • İÇERDE 19. BÖLÜM
    resim yok
  • Osman Zeki Öner
    Osman Zeki Öner
  • Osmanlı
    Osmanlı
  • Kubat Ötme Bülbül
    Kubat Ötme Bülbül
  1. AK Parti - Uğur Işılak, Recep Tayyip Erdoğan Dombra
  2. BURAK AYYILDIZ - Doymadım Doyamadım
  3. İÇERDE 19. BÖLÜM
  4. Osman Zeki Öner
  5. Osmanlı
  6. Kubat Ötme Bülbül
VİDEO GALERİ
YUKARI